Beknopte geschiedenis van het Kerkgebouw in Utrecht.

De kelders onder het pand maken het aannemelijk, dat hier aanvankelijk een groot Middeleeuws huis heeft gestaan, met een aanbouw aan de noordelijke zijgevel (huidige "Steenen kamer").Achterkant kerk met kosterij

Vanaf 1612 is in de archieven sprake van een brouwerij "De Witte Leeuw".  Ten behoeve van die brouwerij waren veranderingen in de constructie en indeling van het pand aangebracht.      Tot medio 18e eeuw heeft de brouwerij gefunctioneerd.

In november 1773, na een ingrijpende verbouwing o.l.v. de Haarlemse bouwmeester Willem de  Haan, werd het pand in gebruik genomen als kerk door de Doopsgezinde Gemeente, die voordien een gebouw aan de Springweg gebruikte (waar nu de synagoge is gevestigd). Tijdens deze verbouwing werd o.a. de voorgevel vernieuwd. De nieuwe voorgevel suggereerde niet anders dan een statig grachtenhuis, zoals wenselijk was in de tijd dat de Doopsgezinden slechts "getolereerd" werden.We noemen dit ook wel een schuilkerk.

Het gebouw heeft een vrij streng Lodewijk XVI-karakter, hoewel stucwerk en meubilair nog Lodewijk XV-vormen vertonen. De preekstoel van de schrijnwerker Wajon is zeer fraai, de banken-rijen dateren uit het midden van de 19e eeuw, toen ook de vaste banken hun bruine kleur kregen.Interieur via spiegel organist

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De oorspronkelijke verlichting door koperen kroonluchters werd in 1821 vervangen door lampen en weer later door gaslicht resp. elektrische verlichting.

De vensters, zowel aan de grachtzijde als in de kerkzaal, zijn één of meermalen gewijzigd De glas-in-lood voorzetramen dateren van 1921-22 en zijn vermoedelijk geplaatst als modieuze lichtdemping.

Het huidige orgel werd in 1870 vervaardigd door de firma Bätz & Witte ter vervanging van het Bätz-orgel van 1765, dat in 1773 met de Doopsgezinden naar dit gebouw meeverhuisde, maar na ruim 100 jaar gebruik waarschijnlijk niet meer voldeed aan het gewijzigde klankidioom.

De orgelkas is in neo-rococo stijl en bepaald grover van vorm en detaillering dan de voorgaande, waarvan enkele afbeeldingen bewaard zijn gebleven. Het oorspronkelijke orgel was het eerste pijporgel in een Doopsgezinde kerk en bevindt zich thans in de Vredeskerk te Katwijk-aan-zee.

(Gegevens ontleend aan diverse bronnen bij het Gemeentearchief v.d. stad Utrecht).